W obronie głuchoniemego
W Starostwie Powiatowym w Czarnkowie przeprowadzono intensywny kurs języka migowego dla pracowników instytucji publicznych. Kilkanaście osób z wydziałów komunikacji, oświaty, ochrony środowiska oraz innych jednostek powiatowych, pilnie uczestniczyło w trwających 9 dni zajęciach. Od 1. kwietnia będą już mogli przyjść z pomocą potrzebującym petentom.

12 września 2011 r. prezydent Bronisław Komorowski podpisał ustawę o języku migowym i innych środkach komunikowania się, która narzuca umożliwienie osobom głuchoniemym komunikacji z organami administracji publicznej poprzez zapewnienie tłumacza migowego. Urzędy mają do końca marca czas na przystosowanie swoich placówek do nowych regulacji. Ponieważ komunikacja niewerbalna prowadzona za pomocą klawiatury i monitora już nie wystarczy, konieczne staje się zatrudnienie tłumaczy, bądź przeszkolenie własnego personelu. W czarnkowskim starostwie wybrano tańszy i praktyczniejszy drugi wariant. Jak podaje „Dziennik Gazeta Prawna”, wydatki związane z realizacją ustawy o języku migowym w urzędach, mogą wynieść nawet 5 mln złotych rocznie. Badań statystycznych, ile osób w poszczególnych powiatach, takiej pomocy potrzebuje brak. Do tej pory, w Starostwie Powiatowym w Czarnkowie, nie zanotowano przypadków konieczności udzielenia takiej pomocy, pomimo, że pracuje tutaj osoba, znająca język migowy. Być może, po praktycznym wejściu w życie ustawy, ta sytuacja się zmieni. W Polsce jest około 50 tys. osób głuchych lub źle słyszących. Dane wskazują wyraźnie na ograniczone możliwości komunikacyjne osób niesłyszących i słabosłyszących, ze względu na nikłą znajomość języka migowego przez osoby słyszące. Ustawa z 19 sierpnia 2011 r. o języku migowym i innych środkach komunikowania się zatwierdzona później przez prezydenta, ma bardzo duże znaczenie również dla podniesienia świadomości komunikacji z osobami głuchoniemymi lub niedosłyszącymi. Bez zastosowania i wcielenia w życie odpowiednich rozwiązań, osoby mające trudności w porozumiewaniu się nie będą w stanie przezwyciężyć istniejących barier w funkcjonowaniu w społeczeństwie. Obecność języka migowego we wszelkich instytucjach publicznych umożliwi im natomiast samodzielne załatwianie bieżących spraw, a tym samym ułatwi integrację. Sytuacja osób niepełnosprawnych była już przedmiotem uregulowań na poziomie prawa międzynarodowego, m.in. w Konwencji o prawach osób niepełnosprawnych. Również w prawie polskim istniało wiele fragmentarycznych regulacji dotyczących sytuacji osób niepełnosprawnych w zakresie narządu słuchu. Brak było jednak kompleksowych rozwiązań. Konieczna była zatem regulacja, która wspierałaby komunikowanie się osoby niepełnosprawnej w sposób najbardziej jej odpowiadający, tj. za pomocą polskiego języka migowego (PJM), systemu językowo-migowego (SJM), systemu komunikowania się osób głuchoniewidomych (SKOGN) lub innych środków wspierania komunikowania się. W Starostwie Powiatowym do nauki przyjęto wersję SJM, która jak wyjaśniła Maria Kowalska – ekspert języka migowego, jest odpowiednikiem polskiego języka literackiego i urzędowego. Uczestnicy kursu, także z Urzędu Skarbowego, Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie, Straży Pożarnej, Zarządu Dróg, przeszli intensywny, trwający dziewięć dni kurs językowy. Przez 6 godzin dziennie, pod okiem eksperta-wykładowcy, pracownicy służb publicznych uczyli się porozumiewania z głuchymi i niedosłyszącymi. Opanowali blisko 600 słów i nauczyli się wykorzystywać je w komunikacji z petentami. Resztę powinna załatwić praktyka oraz ćwiczenia, które obiecali wspólnie wykonywać. W przyszłości możliwe jest podjęcie kursów II i III stopnia, których ukończenie gwarantuje profesjonalne porozumiewanie się językiem migowym oraz wykonywanie zawodu tłumacza.
Piotr Keil
Kurs języka migowego ukończyło kilkanaście osób pracujących w placówkach publicznych powiatu czarnkowsko-trzcianeckiego