Aktualności z życia powiatu

Urodzinowa publikacja

W końcu ubiegłego roku z inicjatywy Komendy Wojewódzkiej Państwowej Straży Pożarnej, TV Wielkopolska zrealizowała film ożyciu i służbie pułkownika Władysława Pilawskiego – znanego w Czarnkowie strażaka i działacza społecznego. Uzupełnieniem filmu jest książka pt. „Strażacki ruch oporu SKAŁA”.

Pretekstem dla obu wydarzeń były 99-te urodziny autora książki. Władysław Pilawski może poszczycić się niezwykłym życiorysem. Jest synem powstańca wielkopolskiego. Od dziecka interesował się pożarnictwem. Po ukończeniu Oficerskiej Szkoły Pożarniczej w Łodzi pełnił służbę między innymi w Poznaniu, Lublinie, Krakowie i Warszawie. W szczytowym okresie kariery był zastępcą Komendanta Głównego Straży Pożarnej. Po przejściu na emeryturę w 1979 roku powrócił do Czarnkowa, gdzie do dziś zajmuje się dokumentowaniem historii straży pożarnej oraz ziemi czarnkowskiej. Jedną z najbardziej interesujących pozycji w bibliografii pułkownika Pilawskiego jest książka dokumentująca działalność strażackiego ruchu oporu w latach 1939-1944. Organizacja „Skała”, była kontynuacją i rozwinięciem poczynań legalnego, polskiego rządu w Londynie. Jej trzonem była kadra oficerska z pułkownikiem pożarnictwa Jerzym Lgockim na czele. Organizacja funkcjonowała na ziemiach polskich wcielonych do Rzeszy Niemieckiej, a szczególnie w Generalnej Guberni. Struktura organizacyjna opierała się na terenowym podziale pożarnictwa – komenda główna, okręgi, powiaty oraz miasta i gminy. Zapewniał on dobre warunki działania oraz konspiracji. Strażacy, poza jednym przypadkiem, nie tworzyli oddziałów partyzanckich. Ruch oporu podporządkowany był Armii Krajowej i z nią współpracował. Na początku 1944 roku gestapo aresztowało pułkownika Lgockiego wraz z rodziną. Komendant, po licznych przesłuchaniach,  został zamordowany na kilka dni przed wyzwoleniem. Zadania „Skały” koncentrowały się na ukrywaniu osób, zaangażowaniu w ruch oporu, organizowaniu szkoleń wojskowych, interwencjach w sprawach zwolnień aresztowanych, opóźnianiu akcji gaszenia pożarów obiektów strategicznych okupanta oraz współdziałaniu z oddziałami partyzanckimi. Jak przytacza autor opracowania – „W czasie II wojny światowej zginęło około 65 % zawodowych oficerów pożarnictwa oraz – według szacunkowych danych – około 30 tysięcy strażaków ochotników”. Do czasu przygotowania niniejszej publikacji zabrano dane o zaledwie 3268 strażakach, którzy zginęli podczas ostatniej wojny. Reszta, to bezimienni bohaterowie, dla których jedyną - ale i też najlepszą - pamiątką jest niniejsza publikacja.

Piotr Keil

Płk Władysław Pilawski podczas uroczystości w KPPSP Czarnków